Rượu bia khi đang dùng thuốc: hỏi trước, đừng đoán

Đây là câu hỏi rất nhiều người muốn biết nhưng ngại hỏi bác sĩ, rồi tự đoán theo cảm tính.

Và câu trả lời không giống nhau giữa các loại thuốc.

Vì sao không thể trả lời chung

Rượu bia tương tác với thuốc theo nhiều cách khác nhau:

• Làm tăng tác dụng an thần của một số thuốc, gây buồn ngủ quá mức.
• Ảnh hưởng tới cách gan xử lý một số thuốc.
• Cộng thêm tác động lên gan với một số loại.
• Làm tăng kích ứng dạ dày với một số loại.
• Với vài loại thuốc, gây phản ứng khó chịu rõ rệt.

Vì cơ chế khác nhau, mức độ cần kiêng cũng khác nhau. Không có câu trả lời chung cho mọi thuốc.

Những câu cần hỏi

Hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ với từng loại:

• Thuốc này có kiêng rượu bia không.
• Kiêng tuyệt đối hay chỉ nên hạn chế.
• Nếu hạn chế thì mức nào là được.
• Có cần cách xa giờ uống thuốc không.
• Dấu hiệu nào cho thấy có vấn đề.

Đây là câu hỏi hoàn toàn bình thường. Dược sĩ trả lời loại này hằng ngày và sẽ không đánh giá bạn.

Đừng suy từ thuốc này sang thuốc khác

Sai lầm phổ biến: thuốc cũ được nói là không sao, nên nghĩ thuốc mới cũng vậy.

Hãy hỏi lại mỗi khi có thuốc mới trong đơn, kể cả thuốc mua không cần đơn.

Về khoảng cách thời gian

Nhiều người nghĩ uống cách thuốc vài tiếng là an toàn. Điều này không đúng với mọi loại.

Với thuốc còn trong cơ thể nhiều giờ, việc uống rượu cách đó vài tiếng vẫn có thể trùng khoảng tác dụng.

Hãy hỏi cụ thể thay vì tự tính.

Về thuốc mua không cần đơn

Nhiều người cẩn thận với thuốc kê đơn nhưng thoải mái với thuốc mua tự do. Đây là chỗ cần chú ý:

• Một số thuốc giảm đau thông dụng có lưu ý riêng về rượu bia.
• Thuốc cảm cúm tổng hợp chứa nhiều thành phần.
• Một số thuốc gây buồn ngủ, cộng với rượu bia thì nguy hiểm khi lái xe.

Hãy hỏi dược sĩ khi mua, đặc biệt nếu bạn sắp có dịp phải uống.

Cách từ chối trong các dịp xã giao

Đây là khó khăn thật trong văn hoá Việt Nam, và là lý do nhiều người bỏ thuốc thay vì bỏ rượu.

Vài cách nói thường hiệu quả:

• "Em đang uống thuốc, bác sĩ dặn kiêng."
• "Em đang điều trị, hôm nay em uống nước thôi ạ."
• "Em vừa uống thuốc xong, không dám uống."

Phần lớn mọi người hiểu và không ép thêm khi nghe lý do sức khoẻ.

Vài cách khác giúp bạn dễ chịu hơn:

• Cầm sẵn một ly nước hoặc nước ngọt trong tay.
• Nói trước với người chủ trì.
• Nhờ một người bạn hỗ trợ.

Đừng bỏ thuốc để uống được

Đây là quyết định nguy hiểm mà nhiều người đưa ra: bỏ liều hôm đó để có thể uống rượu.

Vấn đề:

• Bỏ liều làm gián đoạn điều trị.
• Với một số thuốc, thuốc vẫn còn trong cơ thể dù bạn bỏ một liều.
• Thành thói quen thì ảnh hưởng thật tới kết quả điều trị.

Nếu việc này xảy ra thường xuyên, hãy nói với bác sĩ. Đây là vấn đề thực tế cần được bàn, không phải điều đáng xấu hổ.

Nếu lỡ uống

• Đừng hoảng — với nhiều loại thì một lần không sao.
• Theo dõi xem có khó chịu bất thường không.
• Đừng lái xe.
• Nếu thấy khó thở, đau ngực, đỏ bừng mặt dữ dội, nôn nhiều — liên hệ y tế ngay.
• Hỏi dược sĩ để biết lần sau cần lưu ý gì.

Về lái xe

Đây là vấn đề an toàn nghiêm túc. Một số thuốc gây buồn ngủ hoặc giảm tập trung, và rượu bia làm nặng thêm.

Hãy hỏi:

• Thuốc này có ảnh hưởng tới việc lái xe không.
• Ảnh hưởng vào lúc nào sau khi uống.
• Có giảm dần sau vài tuần không.

Và tuyệt đối không lái xe khi đã uống rượu bia, bất kể có đang dùng thuốc hay không.

Với người có bệnh gan

Nhóm này cần đặc biệt thận trọng. Hãy hỏi bác sĩ rõ ràng về:

• Mức độ kiêng cần thiết.
• Những thuốc nào cần tránh.
• Cả thuốc mua không cần đơn và thực phẩm chức năng.

Với người có vấn đề về gan, nhiều loại thuốc thông thường cũng cần được cân nhắc lại.

Khi cần giúp đỡ về rượu bia

Nếu bạn thấy khó giảm hoặc khó dừng dù biết nên dừng, hãy nói với bác sĩ.

Đây là vấn đề y tế có thể được hỗ trợ, và việc nói ra không khiến bạn bị đánh giá. Bác sĩ cần biết để tư vấn đúng và để chọn thuốc phù hợp.

Tóm lại

Không có câu trả lời chung về rượu bia và thuốc — hãy hỏi riêng với từng loại, kể cả thuốc mua không cần đơn, và hỏi lại mỗi khi có thuốc mới. Đừng tự tính khoảng cách thời gian. Và quan trọng nhất: đừng bỏ liều thuốc để uống được rượu — nếu việc này xảy ra thường xuyên, hãy nói với bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp