Bảo quản thuốc trong nhà: những chỗ tưởng tiện mà lại sai

Phần lớn thuốc cần được giữ ở nơi khô, mát, tránh ánh sáng. Nghe đơn giản, nhưng hai nơi người ta hay để thuốc nhất lại vi phạm cả ba điều kiện.

Hai nơi không nên để thuốc

Nhà tắm. Đây là nơi phổ biến nhất và tệ nhất:

• Hơi nước khi tắm làm độ ẩm rất cao.
• Nhiệt độ dao động lớn.
• Cả hai đều làm thuốc hỏng nhanh hơn.

Gần bếp nấu. Nhiệt từ bếp và hơi nước khi nấu cũng gây vấn đề tương tự.

Nếu thuốc của bạn đang ở một trong hai nơi này, hãy chuyển đi.

Những nơi khác cần tránh

• Cạnh cửa sổ có nắng chiếu vào.
• Trên nóc tủ lạnh — nơi toả nhiệt.
• Trong xe ô tô hoặc cốp xe máy.
• Gần thiết bị toả nhiệt.
• Ngăn đá tủ lạnh, trừ khi được dặn.

Cốp xe máy dưới trời nắng có thể rất nóng — đây là nơi làm hỏng thuốc nhanh nhất.

Nơi phù hợp

• Tủ trong phòng ngủ hoặc hành lang.
• Ngăn kéo ở nơi thoáng mát.
• Hộp có nắp đậy để tránh bụi và ẩm.

Tiêu chí: khô, mát, tránh nắng, và ngoài tầm với của trẻ.

An toàn với trẻ nhỏ

Đây là yêu cầu quan trọng nhất và đôi khi mâu thuẫn với sự tiện lợi:

• Để ngoài tầm với và tầm nhìn của trẻ.
• Tủ cao hoặc có khoá.
• Không để trên bàn ăn, tủ đầu giường thấp.
• Không để trong túi xách đặt dưới đất.
• Cất ngay sau khi dùng.
• Nhắc ông bà về thuốc của họ.

Điểm cuối rất quan trọng: thuốc của người cao tuổi thường để nơi tiện lấy, và đó là nguồn tai nạn phổ biến khi có cháu tới chơi.

Giữ trong bao bì gốc

• Nhãn gốc chứa tên, hàm lượng, hạn dùng.
• Bao bì bảo vệ thuốc khỏi ánh sáng và ẩm.
• Tránh nhầm lẫn giữa các loại.

Nếu dùng hộp chia thuốc, hãy hỏi dược sĩ trước xem có loại nào không nên để ngoài vỉ gốc. Và giữ lại hộp gốc để tra thông tin.

Về hạn dùng

• Kiểm tra hạn trước khi dùng, nhất là với thuốc để lâu.
• Không dùng thuốc quá hạn.
• Với thuốc nước, thuốc nhỏ, thuốc bôi — hỏi hạn sau khi mở nắp.
• Ghi ngày mở nắp lên chai hoặc tuýp.

Điểm thứ ba hay bị bỏ qua: với nhiều loại, hạn sau khi mở ngắn hơn nhiều so với hạn in trên hộp.

Dấu hiệu thuốc có thể đã hỏng

• Đổi màu.
• Viên nứt, vỡ, dính vào nhau.
• Có mùi lạ.
• Thuốc nước vẩn đục, tách lớp, có cặn.
• Thuốc bôi tách dầu hoặc vón cục.
• Vỉ bị phồng hoặc rách.

Nhưng lưu ý: thuốc hỏng do nhiệt thường không nhìn thấy được. Nếu bạn biết thuốc đã bị để nơi nóng, hãy hỏi dược sĩ.

Dọn tủ thuốc định kỳ

Vài tháng một lần, hãy làm việc này:

• Bỏ thuốc quá hạn.
• Bỏ thuốc không còn nhãn hoặc không rõ là gì.
• Bỏ thuốc của đợt điều trị đã kết thúc.
• Bỏ thuốc có dấu hiệu bất thường.
• Sắp lại cho gọn, ghi nhãn rõ.
• Kiểm tra xem có loại nào sắp hết cần mua thêm.

Một tủ thuốc gọn gàng giảm hẳn nguy cơ nhầm lẫn.

Xử lý thuốc bỏ đi

Đừng vứt bừa vào thùng rác trong nhà nơi trẻ em hoặc vật nuôi có thể lấy được.

• Hỏi nhà thuốc về việc thu gom thuốc cũ.
• Hỏi cơ sở y tế địa phương.
• Nếu phải bỏ tại nhà, hãy đựng kín và để nơi an toàn.

Với miếng dán đã dùng, hãy gấp đôi với mặt dính vào nhau trước khi bỏ — chúng vẫn còn chứa thuốc.

Khi mất điện hoặc trời quá nóng

Với thuốc thường, nhiệt độ phòng cao vài ngày thường không sao nhưng nếu kéo dài thì nên hỏi.

Với thuốc cần giữ lạnh, hãy hỏi dược sĩ ngay khi có sự cố, và nói rõ thời gian bị gián đoạn.

Khi thời tiết nóng ẩm kéo dài

Khí hậu Việt Nam đặt ra thách thức riêng cho việc bảo quản thuốc, đặc biệt vào mùa nồm và những đợt nắng nóng.

Trong những giai đoạn này:

• Kiểm tra thuốc thường xuyên hơn xem có dấu hiệu ẩm không.
• Dùng hộp kín có gói hút ẩm nếu cần.
• Chọn phòng thoáng nhất trong nhà.
• Bật quạt hoặc điều hoà ở khu vực để thuốc nếu có thể.
• Không để thuốc sát tường ẩm.

Với vỉ thuốc, hãy chú ý xem lớp nhôm có bị phồng hay đổi màu không — đó là dấu hiệu độ ẩm đã xâm nhập.

Đừng bóc sẵn thuốc ra khỏi vỉ

Nhiều người bóc sẵn thuốc cho cả tuần rồi để trong một hộp nhỏ. Điều này tiện nhưng có rủi ro:

• Thuốc mất lớp bảo vệ khỏi ẩm và ánh sáng.
• Không còn nhãn để biết đó là gì.
• Dễ nhầm giữa các loại trông giống nhau.

Nếu bạn dùng hộp chia thuốc, hãy hỏi dược sĩ xem có loại nào trong đơn không nên để ngoài vỉ, và chỉ chia cho một tuần chứ đừng chia cho cả tháng.

Khi nhà có nhiều người dùng thuốc

• Mỗi người một khu vực riêng.
• Ghi tên bằng chữ to.
• Dùng màu hộp khác nhau.
• Không để chung một chỗ.

Chi tiết hơn về việc này, hãy xem phần về nhiều người cùng dùng thuốc trong nhà.

Bộ thuốc dự phòng trong nhà

Nếu bạn giữ một ít thuốc thông thường ở nhà:

• Chỉ giữ những loại đơn giản, thường dùng.
• Kiểm tra hạn định kỳ.
• Đừng giữ kháng sinh thừa.
• Ghi rõ dùng cho ai, khi nào.
• Để ngoài tầm với của trẻ.

Điểm thứ ba quan trọng: kháng sinh cần chỉ định cụ thể, và giữ lại để dùng sau là thói quen nên bỏ.

Tóm lại

Nhà tắm và khu vực bếp là hai nơi người ta hay để thuốc nhất và cũng là hai nơi tệ nhất — hãy chuyển sang một tủ khô mát ở phòng ngủ hoặc hành lang. Giữ thuốc trong bao bì gốc, ghi ngày mở nắp với thuốc nước, và dọn tủ định kỳ. Quan trọng nhất: luôn để ngoài tầm với của trẻ, kể cả thuốc của ông bà.

Câu hỏi thường gặp