Chuẩn bị một bộ thuốc cơ bản trong nhà

Một tủ thuốc gia đình hợp lý giúp xử lý những việc nhỏ mà không phải chạy đi mua giữa đêm.

Nhưng nó cũng dễ trở thành nơi khuyến khích tự chữa những việc lẽ ra cần đi khám.

Nhóm dụng cụ sơ cứu

Đây là phần quan trọng nhất và thường bị thiếu:

• Băng gạc vô trùng các cỡ.
• Băng dính y tế.
• Băng cuộn.
• Dung dịch rửa vết thương.
• Kéo nhỏ, nhíp.
• Găng tay dùng một lần.
• Nhiệt kế.
• Túi chườm.

Hãy hỏi nhân viên y tế hoặc dược sĩ về cách sơ cứu cơ bản: rửa vết thương, băng bó, xử lý bỏng nhẹ. Biết cách dùng quan trọng hơn là có đủ đồ.

Nhóm thuốc thông thường

Hãy hỏi dược sĩ danh sách phù hợp với gia đình bạn, dựa trên:

• Có trẻ nhỏ không, bao nhiêu tuổi.
• Có người cao tuổi không.
• Có ai đang điều trị bệnh mạn tính không.
• Có ai có tiền sử dị ứng thuốc không.
• Cách cơ sở y tế gần nhất bao xa.

Điểm thứ ba quan trọng: với người đang dùng thuốc điều trị, nhiều loại thuốc thông thường cần được hỏi trước vì có thể tương tác.

Những thứ không nên trữ

• Kháng sinh. Cần chỉ định cụ thể cho từng trường hợp.
• Thuốc kê đơn còn thừa từ đợt trước.
• Thuốc của người khác.
• Thuốc mua theo lời giới thiệu không rõ nguồn.
• Thuốc không còn nhãn.

Với kháng sinh, việc trữ sẵn "phòng khi cần" là thói quen cần bỏ. Nó dẫn tới dùng sai loại, sai thời gian, và góp phần vào kháng thuốc.

Nếu nhà có trẻ nhỏ

• Hỏi bác sĩ về loại và dạng phù hợp với tuổi của con.
• Có xi lanh uống hoặc dụng cụ đo liều.
• Có nhiệt kế phù hợp.
• Ghi rõ cân nặng hiện tại của con ở nơi dễ thấy.
• Toàn bộ tủ thuốc phải ngoài tầm với.

Và nhớ: liều cho trẻ tính theo cân nặng. Đừng tự chia nhỏ thuốc người lớn.

Nếu nhà có người cao tuổi

• Cẩn thận với việc tự dùng thuốc thông thường khi đang dùng nhiều thuốc khác.
• Hỏi dược sĩ trước khi thêm bất cứ gì.
• Có máy đo huyết áp nếu được dặn theo dõi.
• Danh sách thuốc đang dùng để ở nơi dễ thấy.

Thông tin quan trọng để cùng chỗ

Trong hoặc cạnh tủ thuốc, hãy để:

• Danh sách thuốc từng người đang dùng.
• Dị ứng thuốc của từng người.
• Số điện thoại bác sĩ và nhà thuốc quen.
• Số cấp cứu.
• Danh sách dấu hiệu cần đi khám ngay.

Khi có việc gấp, mọi thứ ở cùng một chỗ là rất quý.

Khi nào không nên tự dùng thuốc

Đây là phần quan trọng nhất. Hãy đi khám thay vì tự xử lý khi:

• Triệu chứng nặng hoặc kéo dài.
• Sốt cao không hạ.
• Sốt ở trẻ dưới ba tháng tuổi.
• Đau bụng dữ dội.
• Khó thở.
• Nôn nhiều, không ăn uống được.
• Có dấu hiệu mất nước.
• Người có bệnh nền hoặc đang dùng nhiều thuốc.
• Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú.
• Triệu chứng không rõ nguyên nhân.

Tủ thuốc gia đình dành cho việc nhỏ, không phải để thay thế việc đi khám.

Với phụ nữ mang thai và cho con bú

Nhóm này cần hỏi trước khi dùng bất cứ thuốc gì, kể cả thuốc bán tự do và thực phẩm chức năng.

Hãy nói rõ tình trạng khi mua thuốc, và hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ trước.

Kiểm tra định kỳ

• Vài tháng một lần kiểm tra hạn dùng.
• Bổ sung thứ đã dùng hết.
• Bỏ thứ quá hạn hoặc bất thường.
• Kiểm tra pin nhiệt kế.
• Cập nhật danh sách thuốc và cân nặng của trẻ.

Một tủ thuốc đầy đủ mà toàn đồ quá hạn thì không giúp được gì lúc cần.

Ghi cách dùng lên từng hộp

Với thuốc trong tủ gia đình, vài tháng sau không ai nhớ đó là gì và dùng khi nào. Hãy ghi ngay khi mua:

• Dùng khi nào — triệu chứng gì.
• Dùng cho ai — người lớn hay trẻ em.
• Ngày mua.
• Hạn dùng, viết to.

Ghi bằng bút lên mặt hộp không che nhãn gốc. Việc này mất một phút và tránh được nhiều nhầm lẫn.

Tách riêng đồ của trẻ

Nếu nhà có trẻ nhỏ, hãy để riêng hẳn phần dành cho trẻ:

• Hộp riêng, màu khác, ghi rõ tên con.
• Kèm xi lanh uống hoặc dụng cụ đo.
• Kèm giấy ghi cân nặng hiện tại.
• Không để lẫn với thuốc người lớn.

Việc để lẫn là nguồn nhầm lẫn nguy hiểm, nhất là khi phải lấy thuốc cho con lúc nửa đêm trong ánh sáng yếu.

Hỏi dược sĩ khi chuẩn bị

Đây là việc dược sĩ tư vấn rất tốt. Hãy hỏi:

• Gia đình em nên có những gì.
• Loại nào phù hợp với trẻ, loại nào không.
• Thuốc nào cần tránh với người đang dùng thuốc điều trị.
• Dùng thế nào và trong bao lâu thì phải đi khám.

Câu cuối quan trọng nhất: biết giới hạn của việc tự dùng.

Đừng để tủ thuốc thành lý do trì hoãn đi khám

Đây là mặt trái ít được nói tới của một tủ thuốc đầy đủ: nó khiến người ta tự xử lý lâu hơn mức nên.

Mẫu hình thường gặp:

• Có triệu chứng, lấy thuốc trong nhà uống.
• Đỡ một chút rồi lại tái.
• Uống tiếp, lần này lâu hơn.
• Vài tuần trôi qua trước khi đi khám.

Hãy đặt cho mình một giới hạn rõ ràng: nếu tự dùng vài ngày mà không đỡ, hoặc triệu chứng quay lại, thì đi khám.

Và hãy nói với bác sĩ bạn đã tự dùng gì, trong bao lâu — thông tin đó ảnh hưởng tới việc chẩn đoán.

Khi đi du lịch hoặc về quê

Hãy chuẩn bị một bộ nhỏ mang theo, nhưng đừng mang kháng sinh dự phòng mà chưa hỏi bác sĩ. Nếu đi tới nơi xa cơ sở y tế, hãy hỏi bác sĩ trước chuyến đi về những gì nên mang.

Tóm lại

Một tủ thuốc gia đình hợp lý gồm dụng cụ sơ cứu, nhiệt kế và vài loại thuốc thông thường — hãy hỏi dược sĩ danh sách phù hợp với gia đình bạn. Đừng trữ kháng sinh. Để thông tin về thuốc và dị ứng của cả nhà cùng một chỗ. Và quan trọng nhất: biết giới hạn — tủ thuốc dành cho việc nhỏ, không thay thế việc đi khám.

Câu hỏi thường gặp